Rewolucja w żywieniu w szkołach. Co się zmieni po wakacjach?

Od nowego roku szkolnego szkoły, przedszkola, ajenci sklepików szkolnych, firmy cateringowe i podmioty prowadzące żywienie zbiorowe dzieci i młodzieży będą musiały stosować nowe zasady wynikające z rozporządzenia Ministra Zdrowia z lutego. Nowe przepisy zastępują rozporządzenie z 2016 r. – mają na celu wzmocnienie ochrony zdrowia dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym.

Przełomowa zmiana w stołówkach

Celem zmiany zasad żywienia było przede wszystkim ograniczenie dostępu do wysoko przetworzonej żywności o niskiej wartości odżywczej i zachęcenie szkół i przedszkoli do promowania zdrowych nawyków żywieniowych od najmłodszych lat.

„To przełomowa zmiana dla stołówek – od września roślinny obiad bazujący na strączkach stanie się stałym elementem szkolnego menu. To część szerszych działań resortu, które mają przeciwdziałać głównym przyczynom utraty zdrowia wśród Polaków” – tak zmiany argumentował resort zdrowia.

19 dozwolonych produktów

Nowe przepisy wprowadzają zamknięty katalog 19 grup produktów, które mogą być sprzedawane dzieciom i młodzieży na terenie jednostek systemu oświaty, w tym w automatach vendingowych.

Na liście znajdują się:

• pieczywo, w tym bezglutenowe;
• pieczywo półcukiernicze i cukiernicze, w tym bezglutenowe;
• kanapki, w tym bezglutenowe;
• sałatki i surówki;
• mleko, w tym bezlaktozowe;
• produkty mleczne, w szczególności: jogurt, napój jogurtowy, kefir, maślanka, mleko, mleko zsiadłe, mleko acidofilne, mleko smakowe, serwatka, ser twarogowy, serek homogenizowany, w tym bezlaktozowe;
• napoje roślinne i roślinne alternatywy produktów mlecznych wzbogacone co najmniej w wapń i witaminę B12, w tym na bazie zbóż, soi, ryżu, orzechów, migdałów lub nasion roślin strączkowych;
• produkty zbożowe, w tym zbożowe produkty śniadaniowe oraz zbożowe produkty bezglutenowe;
• warzywa;
• owoce;
• suszone warzywa i owoce, orzechy, nasiona, środki spożywcze z nich wytworzone, bez dodatku cukrów, substancji słodzących oraz soli;
• soki owocowe, warzywne, owocowo-warzywne;
• przeciery, musy owocowe, warzywne oraz owocowo-warzywne bez dodatku cukrów, substancji słodzących oraz soli;
• koktajle owocowe, warzywne oraz owocowo-warzywne na bazie mleka, napojów roślinnych i roślinnych alternatyw produktów mlecznych;
• naturalna woda mineralna nisko- lub średniozmineralizowana, woda źródlana i woda stołowa;
• napoje przygotowywane na miejscu, które zawierają nie więcej niż 5 g cukrów dodanych w 250 ml produktu gotowego do spożycia;
• inne napoje bez dodatku cukrów i substancji słodzących;
• bezcukrowe gumy do żucia;
• czekolada gorzka o zawartości minimum 70 proc. suchej masy kakaowej.

Mniej smażonego, mniej cukru, roślinne alternatywy

Rozporządzenie wprowadza także konkretne zasady dotyczące tworzenia jadłospisów w przedszkolach i szkołach.

O to kilka z nich:

• co najmniej raz w tygodniu posiłek obiadowy w pełni roślinny na bazie nasion roślin strączkowych,
• maksymalnie dwie smażone potrawy od poniedziałku do piątku,
• co najmniej dwa razy w tygodniu zupy przygotowywane na wywarach warzywnych,
• co najmniej raz w tygodniu ryba na obiad,
• zakaz używania koncentratów spożywczych, z wyłączeniem koncentratów z naturalnych składników.
• preferencja w podawaniu wody w żywieniu zbiorowym,
• zmniejszenie ilości cukru dodanego do przygotowywanych napojów w stołówkach,
• zwrócenie uwagi na produkty sezonowe i lokalne,
• możliwość zastąpienia produktów mlecznych ich roślinnymi odpowiednikami,
• podkreślenie roli produktów zbożowych pełnoziarnistych.

MZ wprowadziło także obowiązek zapewnienia osobom niejedzącym mięsa alternatywnej potrawy roślinnej, w szczególności na bazie nasion roślin strączkowych.